Agora

Piękna Hypatia jest nauczycielką astronomii, filozofii i matematyki w bibliotece w Aleksandrii, będącej ostoją hellenistycznej kultury i nauki w Egipcie w IV w. n. e. Wyznawcy chrześcijańskiego monoteizmu rosną w siłę opierając się na najbiedniejszych, których karmią i bawią ulicznymi „cudami”. Już wkrótce chrześcijanie, z początku prześladowani, następnie tolerowani, przeistoczą się w bezwzględną większość, gromiącą pogan mieczem i strachem przed śmiercią.

W Hiszpanii obraz oprotestowały organizacje praw człowieka, zarzucając twórcom promowanie antychrześcijańskich nastrojów i utrwalanie fałszywych stereotypów na temat kościoła katolickiego. Film miał również problem ze znalezieniem dystrybutora m.in. w Stanach Zjednoczonych oraz we Włoszech.

Doszukiwanie się antychrześcijańskiego wydźwięku to najprostsza z możliwych interpretacji, co nie znaczy, że właściwa. Reżyser starał się raczej zwrócić uwagę na bezsensowną przemoc, która towarzyszy narodom od zarania dziejów. To film o zaślepieniu, braku wyobraźni, bestialstwie, nieposzanowaniu dla tego, co inne, niezrozumiałe. Alejandro Amenábar pokazuje, jak łatwo zaprzepaścić lata cudzej pracy, jak kierując się tak naprawdę uporem, można szybko przekreślić osiągnięcia innych.

Jest w "Agorze" znaczące ujęcie – Ziemia zostaje pokazana jako planeta. Na początku trudno określić, kiedy czasowo rozgrywa się ta scena – równie dobrze może to być starożytny świat, jak i nasz dzisiejszy. Tak jakby Amenábar mówił: od śmierci Hypatii minęło blisko 17 stuleci, ale świat nękają te same bolączki – nierówność, brak tolerancji i agresywny fundamentalizm.

Scenariusz: Alejandro Amenabar, Mateo Gil
Produkcja: Hiszpania, Malta 2009, 126 min.
Obsada: Rachel Weisz, Max Minghella, Oscar Isaac, Omar Mostafa, Ashraf Barhom, Michael Lonsdale, Rupert Evans
Muzyka: Dario Marianelli
Zdjęcia: Xavi Gimenez