Człowiek, który gapił się na kozy

Stany Zjednoczone, lata 80. ubiegłego stulecia, szef wywiadu i kontrwywiadu, gen. Dean Hopgood, powołuje tajną jednostkę specjalną, która zaczyna eksperymentować z nowymi, nieortodoksyjnymi metodami unicestwiania wroga. Sekcja nazwana zostaje First Earth Battalion. Na jej dowódcę powołano weterana wojny w Wietnamie, hipisa Billa Django, który święcie wierzył, że parapsychologia i psychotronika to odpowiedź na wyzwania naszych czasów w dziedzinie doskonalenia technik wojennych. Za to wszystko płacili amerykańscy podatnicy – nie mając pojęcia o istnieniu placówki.
O tej niezwykłej historii jednostki specjalnej opowiedział Jon Ronson w książce „Człowiek, który gapił się na kozy”, po czym scenarzysta Peter Straughan zaadaptował ją dla potrzeb dużego ekranu. Tak powstał film Granta Heslova pod tym samym tytułem. Tyle że scenarzysta i reżyser prowadzą nas najpierw przez dziwną historię batalionu, następnie – to już wyłącznie fikcja – towarzyszymy bohaterom w awanturniczych przygodach w Kuwejcie, a potem w Iraku. Ale ponieważ obaj twórcy to nie lada fachowcy, w dodatku obdarzeni wyobraźnią i poczuciem humoru, przydają swoim postaciom – zwłaszcza Billowi Django i Lynowi Cassady – wielu barw, a dialogom sporej dozy dowcipu i szaleństwa. I tak powstał film, który szykuje się na jeden z przebojów obecnego sezonu. Sprawa gatunku pozostaje niejasna: z jednej strony jest to farsa antywojenna w stylu „Dra Strangelove’a” Kubricka, z drugiej – ekscentryczna komedia absurdu typu „MASH” Altmana.
„Człowiek...” jest niewątpliwie satyrą antywojenną strojącą sobie żarty z imperialistycznych zapędów Pentagonu oraz ogłupiającego drylu amerykańskiej armii. Ale w filmie pojawia się także nowa nuta: obraz nie pozostawia suchej nitki na mitach Flower Power Generation, a zwłaszcza na hipisowskiej ideologii i jej przesłaniach, z ich mglistą ogólnikowością. To ten element stanowi o świeżości filmu.
Scenariusz: (na podstawie książki Jona Ronsona): Peter Straughan
Produkcja: USA, Wielka Brytania 2009, 90 min.
Obsada: George Clooney, Jeff Bridges, Ewan McGregor, Kevin Spacey, Robert Patrick, Nick Offerman
Muzyka: Rolfe Kent
Zdjęcia: Robert Elswit